Istilah

Istilah homestay dan sewa di Malaysia

Perkataan yang operator guna setiap hari, ditakrifkan sekali dengan betul. Istilah cukai dan yuran majlis dinamakan, bukan dikuotakan: kadarnya ditetapkan oleh LHDN dan pihak berkuasa tempatan, dan ia berubah. Setiap istilah ada halaman sendiri dengan takrif penuh dan istilah yang berkaitan.

Operasi

Double bookingTempahan bertindih: Double booking berlaku apabila dua tetamu mengesahkan tempahan untuk unit dan tarikh yang sama. Ia hampir selalu berpunca daripada kalendar yang tidak segerak antara saluran, bukan daripada kesilapan menaip, dan kosnya ialah pembatalan, bayaran balik, dan penalti daripada platform yang tempahannya dibatalkan.
Sewa jangka pendekShort-term rental: Sewa jangka pendek ialah menyewakan rumah, bilik atau katil untuk tempoh beberapa malam hingga beberapa minggu, dengan harga semalam. Tetamu biasanya menempah melalui Airbnb, Booking.com atau pautan tempahan terus, dan host menguruskan daftar masuk, pembersihan antara tetamu serta bayaran setiap tempahan, berbeza dengan sewa bulanan yang membawa perjanjian penyewaan.
Sewa bulananMonthly rental: Sewa bulanan ialah penyewaan rumah, bilik atau katil untuk tempoh sebulan atau lebih dengan sewa tetap setiap bulan. Ia biasanya disertai perjanjian penyewaan, deposit keselamatan dan deposit utiliti, dengan sewa dibayar pada tarikh yang sama setiap bulan dan resit dikeluarkan bagi setiap bayaran.
HomestayRumah inap: Homestay ialah rumah atau bilik persendirian yang disewakan kepada tetamu untuk penginapan jangka pendek. Di Malaysia istilah ini membawa dua maksud: Program Pengalaman Homestay Malaysia di bawah Kementerian Pelancongan, Seni dan Budaya (MOTAC) yang berdaftar dengan komuniti kampung, dan penggunaan harian untuk mana-mana rumah persendirian yang disewakan secara harian.
Bilik kongsiShared room, co-living: Bilik kongsi ialah bilik yang disewakan mengikut katil, di mana beberapa penyewa atau tetamu yang tidak saling mengenali tinggal dalam bilik yang sama. Setiap katil mempunyai sewa, deposit dan tempoh sendiri, manakala dapur, bilik air dan ruang tamu dikongsi oleh semua penghuni rumah.

Kewangan

Komisen OTAOTA commission: Komisen OTA ialah peratusan nilai tempahan yang diambil oleh platform sebagai bayaran untuk membawa tetamu. Kadarnya berbeza mengikut platform dan jenis penyenaraian, dan dikira semula pada setiap tempahan, termasuk tempahan daripada tetamu yang pernah menginap sebelum ini.
Kadar penghunianOccupancy rate: Kadar penghunian ialah peratusan malam yang terjual daripada jumlah malam yang tersedia dalam satu tempoh. Sepuluh malam terjual daripada tiga puluh malam bermakna kadar penghunian 33 peratus. Ia mengukur permintaan, bukan keuntungan: unit boleh penuh pada harga yang terlalu rendah.
ADRAverage Daily Rate, kadar purata semalam: ADR ialah purata hasil bilik bagi setiap malam yang terjual, iaitu jumlah hasil bilik dibahagikan dengan bilangan malam terjual. Ia tidak mengambil kira malam kosong, jadi ADR yang tinggi tidak bermakna perniagaan yang sihat jika unit jarang terjual.
RevPARRevenue per available room: RevPAR ialah hasil bagi setiap malam yang tersedia, sama ada terjual atau tidak. Ia dikira dengan mendarab kadar penghunian dengan ADR, atau membahagikan jumlah hasil bilik dengan jumlah malam tersedia. Ia satu-satunya angka yang menangkap harga dan permintaan sekali gus.
Cukai taksiranAssessment tax, cukai pintu: Cukai taksiran ialah cukai harta tahunan yang dikenakan oleh pihak berkuasa tempatan seperti MBPP atau DBKL, berdasarkan nilai tahunan anggaran hartanah. Ia dibayar dua kali setahun oleh pemilik, bukan penyewa, melainkan perjanjian menyatakan sebaliknya.
Cukai pendapatan sewaRental income tax: Pendapatan sewa dikenakan cukai pendapatan di Malaysia dan perlu diisytiharkan kepada LHDN. Perbelanjaan yang dibenarkan seperti faedah pinjaman, cukai taksiran, insurans dan kos pembaikan boleh ditolak daripada sewa kasar untuk mendapatkan pendapatan bercukai.
Perbelanjaan operasiOperating expenses: Perbelanjaan operasi ialah kos menjalankan unit dari bulan ke bulan: pembersihan, utiliti, wifi, penyelenggaraan, yuran platform dan bekalan. Ia berbeza daripada kos modal seperti perabot atau pengubahsuaian, yang dilayan secara berbeza untuk tujuan cukai.
Nota kreditCredit note: Nota kredit ialah rekod wang yang terhutang kembali kepada penyewa atau tetamu: deposit yang perlu dipulangkan, bayaran lebih, atau pelarasan selepas bil dikeluarkan. Ia menyimpan pelarasan sebagai rekod, berbanding memadam bil asal seolah-olah ia tidak pernah wujud.
Bil utiliti kongsiShared utility bill: Bil utiliti kongsi ialah bil elektrik, air atau internet satu rumah yang dibahagikan antara beberapa penyewa. Cara pembahagian biasa ialah sama rata, mengikut bilangan malam setiap penyewa tinggal dalam tempoh bil, atau mengikut bacaan meter berasingan bagi penghawa dingin setiap bilik, seperti yang dipersetujui dalam perjanjian.
Deposit utilitiUtility deposit: Deposit utiliti ialah wang cagaran yang dibayar penyewa semasa masuk untuk menampung bil elektrik, air atau gas yang mungkin tertunggak apabila penyewaan tamat. Ia berasingan daripada deposit keselamatan, dan jumlahnya ditetapkan dalam perjanjian sewa, lazimnya berdasarkan anggaran bil bulanan unit tersebut.
Resit sewaRent receipt: Resit sewa ialah bukti bertulis bahawa tuan rumah telah menerima bayaran sewa. Resit yang lengkap menyatakan nombor resit, tarikh bayaran, nama penyewa, alamat unit, bulan sewa yang dibayar, jumlah dalam ringgit dan cara bayaran, dan menjadi rekod pendapatan sewa bagi tuan rumah.
Yuran pembersihanCleaning fee: Yuran pembersihan ialah caj sekali bagi setiap tempahan yang dikenakan host untuk membersihkan unit selepas tetamu keluar. Ia ditambah di atas harga semalam, tidak bergantung pada bilangan malam, jadi ia membentuk bahagian yang lebih besar daripada jumlah bagi tempahan satu atau dua malam berbanding tempahan panjang.

Undang-undang

Deposit sewaSecurity deposit: Deposit sewa ialah wang yang dipegang oleh pemilik sepanjang tempoh penyewaan sebagai jaminan terhadap kerosakan atau tunggakan sewa. Ia bukan sewa pendahuluan, dan ia kekal menjadi wang penyewa sehingga ada sebab yang direkodkan untuk menolaknya.
Perjanjian penyewaanTenancy agreement: Perjanjian penyewaan ialah kontrak bertulis antara pemilik dan penyewa yang menetapkan tempoh, sewa, deposit, dan tanggungjawab kedua-dua pihak. Di Malaysia, penyewaan tiga tahun ke bawah lazimnya diuruskan sebagai tenancy dan perlu disetemkan untuk boleh digunakan sebagai bukti di mahkamah.
Duti setem perjanjian sewaStamp duty on tenancy: Duti setem ialah cukai yang dibayar kepada LHDN untuk menyetemkan perjanjian penyewaan. Sejak 1 Januari 2025 ia dikira atas keseluruhan sewa tahunan tanpa pengecualian awal, dan kadarnya bergantung pada tempoh penyewaan. Perjanjian yang tidak disetemkan tidak boleh dikemukakan sebagai bukti di mahkamah sehingga duti dan penaltinya dibayar.
SubletSewa semula: Sublet ialah apabila penyewa menyewakan semula keseluruhan atau sebahagian unit kepada orang lain. Ia memerlukan kebenaran bertulis pemilik dalam kebanyakan perjanjian penyewaan di Malaysia, dan sublet tanpa kebenaran lazimnya menjadi sebab penamatan.
Notis keluarNotice to vacate: Notis keluar ialah pemberitahuan bertulis bahawa penyewaan akan tamat pada tarikh tertentu, sama ada diberi oleh tuan rumah kepada penyewa atau sebaliknya. Tempoh notis yang perlu diberi ditetapkan dalam perjanjian sewa, dan notis yang jelas menyatakan tarikh keluar, pemulangan kunci serta pemeriksaan unit sebelum deposit dipulangkan.
Cukai pelanconganTourism tax: Cukai pelancongan ialah cukai di bawah Akta Cukai Pelancongan 2017 yang dikenakan ke atas pelancong bagi setiap bilik setiap malam di premis penginapan yang layak. Ia ditadbir oleh Jabatan Kastam Diraja Malaysia, yang menetapkan kadar, pengecualian, syarat pendaftaran pengendali dan cara cukai itu dikutip serta dibayar.

Saluran

iCal syncPenyegerakan kalendar: iCal sync ialah cara dua sistem berkongsi tarikh yang sudah ditempah melalui satu fail kalendar berformat .ics. Airbnb, Booking.com dan sistem pengurusan hartanah masing-masing menerbitkan pautan iCal, dan setiap pihak menarik pautan pihak lain mengikut jadual supaya unit yang sama tidak ditempah dua kali.
OTAOnline Travel Agency: OTA ialah platform tempahan pihak ketiga seperti Airbnb, Booking.com atau Agoda yang membawa tetamu kepada anda dan mengambil komisen bagi setiap tempahan. Ia saluran pemasaran, bukan sistem operasi: ia tidak menguruskan sewa bulanan, kerja pembersihan, atau rekod bayaran anda.
Direct bookingTempahan terus: Direct booking ialah tempahan yang datang terus daripada tetamu kepada anda, biasanya melalui laman booking anda sendiri, tanpa perantara yang mengambil komisen. Anda memiliki hubungan dengan tetamu itu, data mereka, dan syarat pembayaran serta pembatalan.
Channel managerPengurus saluran: Channel manager ialah sistem yang memastikan ketersediaan dan harga kekal selari merentas beberapa saluran tempahan. Bentuk paling ringkas menggunakan iCal untuk berkongsi tarikh yang ditempah; bentuk yang lebih dalam menggunakan API untuk menolak harga dan inventori juga.